T.C.

ADALET BAKANLIĞI

Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü

 

Sayı     : B.03.0.HİG.0.00.00.03-153.03 / 2076                                                                                              23/01/2008

Konu   : Esnaf ve Sanatkâr Sicil

              Müdürlüklerinin Denetimi

 

 

 

.............................CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

 

 

 

            21/06/2005 tarihli ve 25852 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 67. maddesinde, esnaf ve sanatkarların sicillerinin sağlıklı ve güvenli bir şekilde tutulması ve yayınlanmasını teminen ticaret davalarına bakan asliye hukuk mahkemeleri gözetiminde Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü kurulacağı hükme bağlanmış, bu Kanun uyarınca çıkarılan ve 16/09/2005 tarih ve 25938 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Esnaf ve Sanatkâr Sicil Yönetmeliğinin "Hâkimin Gözetim Yetkisi" başlıklı 6. maddesinde de gözetim yetkisinin kapsamı açıklanmıştır.

 

            Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 26/12/1983 gün ve 758 sayılı kararı ile Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüklerinin, birden fazla asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2. asliye hukuk ve ticaret mahkemelerince denetlenmesine karar verilmiştir.

 

            09/07/1956 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 26. maddesi ile ticaret sicil memurluklarının yönetimi ve denetimi yetkisi Bakanlığımıza verilmiş, bu yetki uyarınca 24/02/1983 tarihli Genelge ile Ticaret Sicili Nizamnamesinin bir gereği olarak ticaret sicilinin bağlı olduğu mahkeme başkanı veya hâkimin yapacağı denetimde birliğin sağlanması, denetimin daha açık ve etkin olması bakımından denetim rapor örneği hazırlanarak denetim raporunun bir örneğinin Bakanlığımıza gönderilmesi hususu Cumhuriyet başsavcılıklarına duyurulmuştur.

 

            Mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununun 114. maddesinde de, her il merkezinde ticaret davalarına bakan asliye hukuk mahkemeleri nezdinde bir esnaf ve sanatkâr sicilinin kurulacağı, sicil işlemlerinin ticaret davalarına bakan asliye hukuk mahkemesinin gözetimi altında Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca atanan bir sicil memuru tarafından yönetileceği, Türk Ticaret Kanununun 26 ila 40. maddeleri hükümlerinin esnaf ve sanatkâr sicili hakkında da uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.

 

            Bu düzenleme uyarınca Bakanlığımızca yayınlanan 5 Ocak 1984 tarih ve 1-3-260 sayılı Genelge ile, Türk Ticaret Kanununun 26 ila 40. maddeleri hükümlerinin esnaf ve sanatkâr sicili hakkında da uygulanacağı kuralı gereğince, ticaret sicil müdürlüğünün denetiminde olduğu gibi esnaf ve sanatkâr sicili hakkında da benzer uygulamaya geçilerek mahkemelerce esnaf ve sanatkâr sicil müdürlüklerinin denetiminin yapılması, denetleme raporlarının da Bakanlığımıza gönderilmesi hususu Cumhuriyet başsavcılıklarına duyurulmuştur.

 

 

           

            Ancak, 27.06.1995 tarih ve  22326  sayılı  Resmî  Gazetede yayımlanan 559 sayılı Kanun Hükmünde  Kararname ile Türk Ticaret  Kanununun 26. maddesi  değiştirilerek, bu Kanunla Bakanlığımıza verilen görevler Sanayi ve   Ticaret  Bakanlığına devredildiğinden, 2992 sayılı Kanunun 10/b maddesinde düzenlenen Bakanlığımızın ticaret  sicili  hakkındaki görevi sona ermiş, konuya ilişkin genelgeler de 01.01.2006 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmıştır.

           

            Yürürlükteki 07.06.2005 tarih ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununun 67. maddesinde de “Türk Ticaret Kanununun 26 ila 40. maddelerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri esnaf ve sanatkâr sicil müdürlüğü hakkında da uygulanır” hükmü yer almakta olup Türk Ticaret Kanununda 559 sayılı Kanun Hükmünde kararname ile yapılan değişiklikle Bakanlığımızın esnaf ve sanatkâr sicil müdürlüğü ile ilgili görevi de sona ermiştir. Ancak Bakanlığımızın bu konudaki görevi sona ermekle birlikte, anılan Kanunun 67. maddesi gereği mahkemelerin gözetim yetkisi devam etmektedir.

 

            Bu itibarla;

           

            1- Önceki yıllarda olduğu gibi esnaf ve sanatkâr sicil müdürlüklerinin denetimlerinin düzenli olarak yapılması, özellikle sicil müdürü ile diğer personelin yatırdıkları teminat miktarlarının kontrolü ve miktarlarda eksiklik tesbit edilmesi halinde tamamlattırılması hususunda titizlik gösterilmesi,            

 

            2-Genel Müdürlüğümüzün internet sayfasında (http://www.higm.adalet.gov.tr) yayınlanan örneğe uygun olarak iki nüsha halinde hazırlanacak raporların bir nüshasının denetimi yapılan sicil müdürlüğünde, bir nüshasının da denetimi yapan mahkemede muhafaza edilmesi,

 

            3- Bundan böyle denetim raporunun bir nüshasının Bakanlığımıza gönderilmemesi,

 

            Hususlarında bilgi edinilmesini ve keyfiyetin yargı çevrenizdeki bu konuda görevli olan asliye ticaret  veya  asliye hukuk  mahkemelerine  duyurulmasını  rica ederim.

 

 

 

 

Fahri KASIRGA

Hâkim

Bakan a.

Müsteşar

Esnaf ve sanatkâr sicili müdürlüğü

 denetleme raporu